Nederland zet zich in voor een CO2-neutrale energievoorziening in 2050. Tijdens deze energietransitie heeft Nederland nog steeds gas nodig. Het gebruik van aardgas zal in de komende jaren wel gaan afnemen, door energiebesparing en overschakeling op energie uit hernieuwbare bronnen. In die energietransitie is aardgas een flexibele en noodzakelijke energiebron. Alternatieve energiebronnen als wind, zon of biogas kunnen de rol van gas de komende decennia nog niet overnemen. Gas blijft tot ten minste 2050 een relevante energiebron, zoals blijkt uit alle scenario’s. Gaswinning in Nederland is goedkoper en minder vervuilend dan gas uit het buitenland. Bovendien zorgt het voor een onafhankelijkere energievoorziening.
De infographic van Energie Beheer Nederland laat onder meer zien welke energiebronnen in Nederland worden gebruikt, waar deze vandaan komen en hoeveel CO2-uitstoot ze veroorzaken.
Afhankelijkheid energie
De afgelopen jaren maakte duidelijk hoe gevoelig onze energievoorziening is voor geopolitieke gebeurtenissen. De inval van Rusland in Oekraïne in 2022 maakte een einde aan de gaslevering vanuit Rusland en veroorzaakte forse prijsstijgingen. Europa moest versneld overstappen op LNG‑import, waardoor we terechtkwamen op een internationale markt waar ook Aziatische landen fel concurreren. De aanval op Iran leidde tot het sluiten van de Straat van Hormuz en het stilleggen van de LNG-productie door Qatar, wat opnieuw grote prijsschommelingen veroorzaakte op de internationale gasmarkten.
De Nederlandse situatie in 2026
Ondanks de ingezette energietransitie blijft Nederland in 2026 nog voor ongeveer 85% afhankelijk van aardgas in de totale energievoorziening. Aardgas levert bijvoorbeeld de hoge temperaturen die nodig zijn in de industrie. Tevens gebruiken elektriciteitscentrale aardgas als brandstof voor het opwekken van elektriciteit.
Door het sluiten van Groningen en de veroudering van de al bestaande velden is de binnenlandse productie fors gedaald, juist in een periode waarin internationale onzekerheid is toegenomen. Hierdoor zijn we afhankelijker geworden van LNG‑import, die duurder is, minder voorspelbaar en bovendien een hogere CO₂‑voetafdruk heeft dan lokaal geproduceerd gas. Lees meer over aardgas in de energietransitie.
De uitstoot van broeikasgassen, die gepaard gaat met de aardgasproductie en transport, uit de Nederlandse kleine velden is veel lager dan de uitstootwaarde van geïmporteerd aardgas zoals LNG en pijpleidinggas uit het buitenland. Het is daarom verstandiger om het gas dat nog in de diepe ondergrond aanwezig is te winnen in plaats van aardgas te importeren, mits dat veilig en verantwoord kan en zolang aardgas nog noodzakelijk is in onze energietransitie aldus Onderzoek van het Oxford Institute for Energy Studies (OIES).
Doordat bestaande aardgas velden momenteel steeds leger raken is het belangrijker geworden om nieuwe kleine velden te winnen. Oud-minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangegeven dat hij de voorkeur geeft voor het winnen van gas vanuit kleine velden boven het importeren van gas uit het buitenland. Namens het kabinet geeft staatssecretaris Vijlbrief van Econmische Zaken en Klimaat in zijn Kamerbrief van 15 juni 2022 aan dat Nederlands aardgas van groot nationaal belang is en roept op tot versnelling van gaswinning op de Noordzee, zie Kamerbrief.
Waarom lokaal Noordzeegas onmisbaar blijft
Lokaal geproduceerd gas heeft verschillende voordelen ten opzichte van geïmporteerd gas. Zo heeft Nederlands gas een tot dertig procent lagere CO₂‑voetafdruk, mede doordat lange transportafstanden en energie‑intensieve processen zoals liquefactie en hervergassing worden vermeden. Daarnaast vloeit een aanzienlijk deel van de opbrengsten van gaswinning in de Noordzee terug naar de samenleving: ongeveer 70% komt rechtstreeks in de Nederlandse staatskas terecht. Dat geld wordt vervolgens gebruikt voor publieke voorzieningen, investeringen in energie‑infrastructuur en de voortgang van de energietransitie.
De ontwikkeling van N05-A in het GEMS-gebied past in deze energietransitie en in de ambitie om de klimaatdoelen te behalen. Het platform N05-A draait volledig op offshore-windenergie van een nabijgelegen windmolen park. Hierdoor heeft de productie nagenoeg geen uitstoot tijdens het winnen van gas.
GEMS als voorbeeld
Het GEMS‑project laat zien hoe lokaal aardgas op een schone en toekomstgerichte manier kan worden gewonnen. Het N05‑A‑platform draait volledig op offshore windenergie, waardoor de emissies tijdens productie en boring nagenoeg nul zijn. Dit past binnen het overheidsbeleid om kleine velden in de Noordzee verantwoord te blijven benutten zolang aardgas nodig is als transitiebrandstof. Daarnaast wordt zoveel mogelijk gebruikgemaakt van bestaande infrastructuur, wat de impact op de omgeving minimaliseert.